صدای مداوم چکش، دستگاه برش، تخریب دیوارها و رفتوآمد کارگران ساختمانی در روزهای تعطیل میتواند آرامش ساکنان یک ساختمان یا محله را مختل کند. این مسئله زمانی جدیتر میشود که عملیات ساختمانی در ساعات استراحت، روز جمعه یا سایر تعطیلات رسمی انجام شود و همسایگان امکان استفاده از فضای آرام منزل خود را نداشته باشند.
اما آیا انجام عملیات ساختمانی در روز تعطیل ممنوع است؟ اگر همسایه شما در روز جمعه یا تعطیلات رسمی مشغول ساختوساز باشد، از چه طریقی میتوانید شکایت کنید؟ آیا تماس با پلیس کافی است یا باید موضوع را از طریق شهرداری پیگیری کرد؟
در این مطلب، روشهای قانونی اعتراض به ساختوساز در روزهای تعطیل، مراجع رسیدگی به تخلفات ساختمانی، مدارک موردنیاز و مراحل پیگیری شکایت را بررسی میکنیم.
آیا ساخت و ساز در روز تعطیل غیرقانونی است؟
یکی از پرسشهای رایج میان ساکنان ساختمانهای مسکونی این است که آیا همسایه اجازه دارد در روز جمعه یا تعطیلات رسمی عملیات ساختمانی انجام دهد؟
برای پاسخ به این سؤال باید میان اصل انجام عملیات ساختمانی و ایجاد مزاحمت برای همسایگان تفاوت قائل شد.
صرف تعطیل بودن یک روز به این معنا نیست که هر نوع فعالیت ساختمانی در تمام شرایط و در همه شهرها بهصورت یکسان ممنوع است. ضوابط شهرداری، مقررات محلی، نوع فعالیت ساختمانی، ساعات مجاز کار و میزان ایجاد آلودگی صوتی در بررسی این موضوع اهمیت دارند.
برای مثال، ممکن است انجام برخی فعالیتهای عمرانی در یک منطقه با محدودیت زمانی مشخص همراه باشد، درحالیکه فعالیتهای ضروری یا عملیات ایمنسازی شرایط متفاوتی داشته باشند.
بااینحال، هیچ مالک یا پیمانکاری نمیتواند صرف داشتن مجوز ساخت، حقوق همسایگان را نادیده بگیرد. ایجاد سروصدای غیرمتعارف، تخریب غیراصولی، اشغال معابر عمومی یا انجام فعالیتهای خارج از ضوابط شهری میتواند زمینهساز شکایت و رسیدگی قانونی شود.
بنابراین، اگر در روز تعطیل با فعالیت ساختمانی همسایه مواجه شدید، بهتر است ابتدا از شهرداری منطقه درباره ساعات مجاز عملیات ساختمانی و محدودیتهای مربوط به تعطیلات استعلام بگیرید.
در چه شرایطی میتوان از ساخت و ساز همسایه شکایت کرد؟
هرگونه فعالیت ساختمانی لزوما تخلف محسوب نمیشود؛ اما در برخی شرایط، ساکنان ساختمانهای مجاور حق دارند موضوع را به مراجع مربوط گزارش کنند.
مهمترین موارد عبارتاند از:
۱. ایجاد سروصدای غیرمتعارف در ساعات استراحت
استفاده از دستگاههای تخریب، چکش برقی، فرز، کمپرسور و سایر تجهیزات پرصدا در ساعات استراحت میتواند موجب سلب آسایش ساکنان شود.
اگر فعالیت ساختمانی خارج از ساعات مجاز انجام شود یا میزان سروصدا از حدود متعارف فراتر برود، امکان گزارش موضوع به شهرداری و مراجع ذیربط وجود دارد.
۲. انجام عملیات ساختمانی در روز جمعه و تعطیلات رسمی
فعالیت ساختمانی در روزهای تعطیل، بهویژه در ساختمانهای مسکونی، ممکن است با محدودیتهای محلی همراه باشد.
اگر پیمانکار بدون رعایت مقررات مربوط به ساعات کاری یا محدودیتهای تعیینشده اقدام به تخریب، حفاری یا عملیات پرسروصدا کند، ساکنان میتوانند موضوع را از طریق شهرداری منطقه پیگیری کنند.
۳. تخریب غیراصولی و ایجاد خطر برای ساختمانهای مجاور
گاهی عملیات ساختمانی فقط موجب آلودگی صوتی نمیشود، بلکه میتواند امنیت ساختمانهای اطراف را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
ایجاد ترک در دیوارهای مشترک، آسیب به تأسیسات، نشست زمین، ریزش مصالح یا تخریب غیراصولی از مواردی هستند که باید جدی گرفته شوند.
در چنین شرایطی، موضوع صرفا یک اختلاف همسایگی نیست و ممکن است نیاز به بررسی فنی، کارشناسی و اقدامات قانونی داشته باشد.
۴. اشغال پیادهرو و معابر عمومی
قرار دادن مصالح ساختمانی، نخاله، تجهیزات و ابزارهای عمرانی در معابر عمومی بدون رعایت ضوابط مربوط نیز میتواند قابل پیگیری باشد.
این مسئله بهخصوص زمانی اهمیت دارد که عبور عابران پیاده، تردد خودروها یا دسترسی نیروهای امدادی با مشکل مواجه شود.
۵. فعالیت ساختمانی بدون رعایت اصول ایمنی
استفاده از تجهیزات غیراستاندارد، رها کردن مصالح در ارتفاع، نداشتن حفاظ مناسب و انجام عملیات خطرناک در مجاورت ساختمانهای مسکونی میتواند جان ساکنان و عابران را به خطر بیندازد.
در این موارد، باید علاوه بر گزارش به شهرداری، خطر فوری را از طریق مراجع امدادی و انتظامی نیز اطلاع داد.
چگونه از ساخت و ساز در روز تعطیل شکایت کنیم؟

برای ثبت شکایت از فعالیت ساختمانی همسایه، چند مسیر مختلف وجود دارد. انتخاب مرجع مناسب به نوع تخلف و میزان فوریت موضوع بستگی دارد.
تماس با سامانه ۱۳۷ شهرداری
یکی از سادهترین روشها برای گزارش مزاحمتهای ساختمانی، تماس با سامانه ۱۳۷ شهرداری است.
در شهر تهران، این سامانه برای دریافت گزارشهای شهروندان درباره مسائل و مشکلات شهری مورد استفاده قرار میگیرد. در سایر شهرها نیز میتوانید از سامانه ارتباط مردمی شهرداری همان شهر استفاده کنید.
هنگام ثبت گزارش بهتر است اطلاعات زیر را در اختیار اپراتور قرار دهید:
- نشانی دقیق محل ساختوساز
- نوع فعالیت ساختمانی مانند تخریب، حفاری یا بتنریزی
- زمان شروع فعالیت و روز وقوع مزاحمت
- توضیح درباره میزان سروصدا یا خطر احتمالی
- مشخص کردن اینکه ساختمان مسکونی است یا کاربری دیگری دارد
پس از ثبت گزارش، کد پیگیری دریافت کنید تا بتوانید وضعیت درخواست خود را دنبال کنید.
نکته مهم این است که صرف ثبت گزارش به معنای صدور دستور توقف عملیات نیست. نتیجه رسیدگی به بررسی موضوع، مقررات محلی و نظر مرجع مسئول بستگی دارد.
تماس با پلیس ۱۱۰ در شرایط اضطراری
اگر فعالیت ساختمانی با درگیری، تهدید، ایجاد خطر فوری یا برهم زدن شدید نظم عمومی همراه شده است، میتوانید از طریق پلیس ۱۱۰ موضوع را اطلاع دهید.
برای مثال، اگر در جریان عملیات تخریب احتمال ریزش مصالح روی عابران وجود دارد یا اختلاف میان همسایگان به درگیری تبدیل شده است، تماس با پلیس میتواند برای مدیریت وضعیت ضروری باشد.
البته باید توجه داشت که پلیس جایگزین مرجع تخصصی رسیدگی به مجوزها و تخلفات ساختمانی نیست. برای بررسی ساعات مجاز ساختوساز و تخلفات مربوط به پروانه ساختمانی، شهرداری مرجع اصلی پیگیری اداری است.
مراجعه به شهرداری منطقه
اگر فعالیت ساختمانی ادامهدار است و تماس تلفنی نتیجهای نداشته، میتوانید به شهرداری ناحیه یا منطقه مربوط مراجعه کنید.
در این مرحله، بهتر است درخواست خود را بهصورت مکتوب ثبت کنید و در صورت امکان، مدارک و مستندات مربوط به تخلف را نیز ارائه دهید.
شهرداری با توجه به نوع گزارش میتواند موضوع را از طریق واحدهای مرتبط، از جمله بخشهای نظارت بر ساختوساز و واحدهای مربوط به رسیدگی به تخلفات ساختمانی بررسی کند.
پیگیری قضایی در صورت ورود خسارت یا ادامه مزاحمت
اگر فعالیت ساختمانی موجب آسیب به ملک شما شده یا با وجود پیگیریهای قبلی همچنان مزاحمت ادامه دارد، ممکن است بتوانید از طریق مراجع قضایی اقدام کنید.
برای نمونه، اگر بر اثر عملیات تخریب ساختمان مجاور به دیوار، سقف یا تأسیسات ملک شما خسارت وارد شده باشد، امکان طرح دعوای مطالبه خسارت با توجه به شرایط پرونده وجود دارد.
در این شرایط، استفاده از نظر کارشناس رسمی دادگستری میتواند در اثبات میزان خسارت و ارتباط آن با عملیات ساختمانی مؤثر باشد.
نقش تجهیزات ساختمانی در کاهش مزاحمت برای همسایگان چیست؟
بخشی از مشکلات مربوط به ساختوساز در مناطق مسکونی به انتخاب تجهیزات و روش اجرای پروژه مربوط میشود. استفاده از روشهای قدیمی و تجهیزات نامناسب میتواند مدت زمان عملیات را افزایش دهد و مزاحمت بیشتری برای ساختمانهای اطراف ایجاد کند.
برای مثال، در پروژههایی که نیاز به دسترسی به ارتفاع دارند، استفاده از داربستهای سنتی همیشه تنها گزینه موجود نیست.
در برخی پروژهها، کلایمر ساختمانی میتواند بهعنوان یک راهکار جایگزین برای دسترسی به نمای ساختمان مورد استفاده قرار بگیرد. این تجهیزات امکان جابهجایی عمودی کارگران و ابزار را فراهم میکنند و در پروژههای مناسب میتوانند به بهبود نظم اجرایی و کاهش نیاز به برپایی داربست در بخشهایی از پروژه کمک کنند.
البته انتخاب کلایمر به شرایط ساختمان، ارتفاع، نوع عملیات، ظرفیت دستگاه و الزامات ایمنی بستگی دارد و نمیتوان آن را برای تمام پروژهها مناسب دانست.
اگر قصد آشنایی با روشهای جدید دسترسی به نمای ساختمان را دارید، مطالعه راهکارهای جایگزین داربست میتواند اطلاعات مفیدی درباره تجهیزات و روشهای قابل استفاده در این حوزه در اختیار شما قرار دهد.
در نهایت، انتخاب تجهیزات مناسب و برنامهریزی صحیح عملیات ساختمانی میتواند در کاهش زمان اجرا و محدود کردن مزاحمتهای احتمالی برای ساکنان ساختمانهای مجاور مؤثر باشد.
برای شکایت از ساخت و ساز در روز جمعه چه مدارکی لازم است؟

برای ثبت اولیه گزارش در سامانه شهرداری معمولا ارائه مدارک پیچیدهای ضروری نیست؛ اما اگر قصد دارید موضوع را بهصورت جدی پیگیری کنید، بهتر است مستندات کافی در اختیار داشته باشید.
مدارک و اطلاعات مفید شامل موارد زیر است:
۱. فیلم و عکس از فعالیت ساختمانی
از محل انجام عملیات، تجهیزات مورد استفاده و شرایط ایجاد مزاحمت عکس یا فیلم تهیه کنید. بهتر است زمان ثبت تصاویر نیز مشخص باشد.
۲. ثبت تاریخ و ساعت وقوع مزاحمت
زمان دقیق شروع و پایان فعالیت ساختمانی را یادداشت کنید. این اطلاعات بهخصوص برای اثبات تکرار مزاحمت در روزهای تعطیل اهمیت دارد.
۳. مشخصات محل ساختوساز
نشانی دقیق ساختمان، شماره پلاک و در صورت امکان مشخصات پروژه را ثبت کنید.
۴. کد پیگیری شکایتهای قبلی
اگر پیشتر با شهرداری تماس گرفتهاید، کدهای پیگیری را نگهداری کنید تا روند رسیدگی قابل بررسی باشد.
۵. مدارک مربوط به خسارت احتمالی
در صورت آسیب به ملک، تصاویر قبل و بعد از حادثه، گزارش کارشناسی و سایر مدارک مرتبط میتوانند برای پیگیری حقوقی مورد استفاده قرار بگیرند.
توجه داشته باشید که هنگام تهیه مستندات، از ورود غیرمجاز به ملک همسایه یا ایجاد تنش و درگیری خودداری کنید.
اگر شهرداری به شکایت از ساخت و ساز رسیدگی نکرد چه کنیم؟
گاهی با وجود ثبت گزارش، فعالیت ساختمانی همچنان ادامه پیدا میکند یا نتیجه مشخصی به شاکی اعلام نمیشود.
در این شرایط بهتر است مراحل زیر را دنبال کنید:
۱. ابتدا وضعیت گزارش قبلی را با استفاده از کد پیگیری بررسی کنید.
۲. در صورت ادامه تخلف، گزارش جدیدی همراه با مستندات به شهرداری ارائه دهید.
۳. درخواست خود را بهصورت مکتوب به شهرداری منطقه یا ناحیه مربوط ارائه کنید و شماره ثبت دریافت کنید.
۴. اگر موضوع مربوط به خسارت مالی یا نقض حقوق شماست، امکان پیگیری از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و مراجع قضایی را بررسی کنید.
۵. در صورت وجود خطر فوری برای جان افراد، منتظر طی شدن مراحل اداری نمانید و با مراجع امدادی و انتظامی تماس بگیرید.
نکته مهم این است که اگر موضوع در صلاحیت مرجع دیگری باشد، باید از مسیر قانونی همان مرجع پیگیری شود. برای مثال، اعتراض به یک مزاحمت صوتی با شکایت بابت خسارت ناشی از تخریب غیراصولی یکسان نیست و ممکن است روند رسیدگی متفاوتی داشته باشد.
آیا همسایه میتواند به دلیل سروصدای ساختمانسازی شکایت کند؟
بله. حقوق مالکیت به معنای داشتن اختیار نامحدود برای انجام هر نوع فعالیت در ملک نیست.
بر اساس ماده ۱۳۲ قانون مدنی، هیچکس نمیتواند در ملک خود تصرفی انجام دهد که مستلزم تضرر همسایه شود، مگر در مواردی که تصرف به قدر متعارف و برای رفع حاجت یا دفع ضرر از خود باشد.
این ماده یکی از مبانی قانونی مهم در اختلافات مربوط به حقوق همسایگی است.
همچنین در مواردی که فعالیت ساختمانی موجب ورود خسارت به اشخاص دیگر شود، مسئولیت مدنی و جبران خسارت نیز با توجه به شرایط و دلایل پرونده قابل بررسی است.
بنابراین، اگر فعالیت همسایه فراتر از حدود متعارف باشد و موجب آسیب یا مزاحمت قابل اثبات شود، امکان پیگیری قانونی وجود دارد.
البته برای اثبات تخلف، صرف نارضایتی از انجام عملیات ساختمانی کافی نیست و باید شرایط، نوع فعالیت، میزان مزاحمت و مقررات مربوط بررسی شود.
متن نمونه شکایت از ساخت و ساز در روز تعطیل
اگر قصد دارید شکایت خود را بهصورت مکتوب به شهرداری ارائه دهید، میتوانید از متن زیر استفاده کنید و اطلاعات مربوط به محل و زمان وقوع تخلف را جایگزین کنید.
موضوع: درخواست رسیدگی به فعالیت ساختمانی و ایجاد مزاحمت در روز تعطیل
ریاست محترم شهرداری منطقه …
با سلام
احتراما به استحضار میرساند در ساختمان واقع در نشانی …، عملیات ساختمانی از جمله … در روز … مورخ … و در ساعات … انجام میشود.
با توجه به مسکونی بودن محدوده و ایجاد سروصدای ناشی از فعالیتهای ساختمانی، آرامش ساکنان و همسایگان بهویژه در روز تعطیل مختل شده است.
با عنایت به مقررات مربوط به فعالیتهای ساختمانی و حقوق شهروندان، خواهشمند است دستور فرمایید موضوع از سوی واحدهای نظارتی مربوط بررسی شده و در صورت احراز تخلف، اقدامات قانونی لازم انجام شود.
پیشاپیش از رسیدگی و پیگیری موضوع سپاسگزارم.
نام و نام خانوادگی: …
نشانی محل سکونت: …
شماره تماس: …
تاریخ: …
چگونه از تکرار مزاحمتهای ساختمانی در روزهای تعطیل جلوگیری کنیم؟

بهترین راهکار برای جلوگیری از اختلافات ساختمانی، اطلاعرسانی و برنامهریزی مناسب پیش از شروع پروژه است.
مالک و پیمانکار میتوانند با رعایت چند نکته، از ایجاد بسیاری از مشکلات جلوگیری کنند:
- پیش از شروع پروژه، ساعات مجاز فعالیت ساختمانی را از شهرداری استعلام کنند.
- عملیات پرسروصدا را تا حد امکان در ساعات مجاز و با در نظر گرفتن شرایط محله انجام دهند.
- از تجهیزات مناسب و استاندارد استفاده کنند.
- عملیات تخریب و حمل مصالح را به شکلی برنامهریزی کنند که کمترین مزاحمت را برای همسایگان ایجاد کند.
- از قرار دادن مصالح و نخاله در مسیر عبور عابران خودداری کنند.
- در صورت نیاز به فعالیتهای ضروری خارج از ساعات معمول، مجوزها و هماهنگیهای لازم را انجام دهند.
این اقدامات علاوه بر کاهش اختلافات همسایگی، به افزایش ایمنی و نظم اجرای پروژه نیز کمک میکنند.
جمعبندی؛ برای شکایت از ساخت و ساز در روز تعطیل از کجا شروع کنیم؟
اگر همسایه شما در روز جمعه یا تعطیلات رسمی مشغول ساختوساز است و این فعالیت موجب ایجاد سروصدا، سلب آسایش یا خطر برای ساختمانهای مجاور شده، میتوانید ابتدا موضوع را از طریق سامانه ۱۳۷ شهرداری یا واحدهای مربوط در شهرداری منطقه پیگیری کنید.
در مواردی که خطر فوری، درگیری یا تهدید امنیت افراد وجود دارد، تماس با پلیس ۱۱۰ نیز ضروری است. همچنین اگر عملیات ساختمانی به ملک شما خسارت وارد کرده باشد، امکان پیگیری حقوقی و مطالبه خسارت با ارائه مستندات وجود دارد.
در نهایت، مهمترین نکته این است که روز تعطیل بودن بهتنهایی معیار قطعی غیرقانونی بودن ساختوساز نیست؛ بلکه باید نوع فعالیت، ساعات مجاز، مقررات شهرداری و حقوق همسایگان در کنار یکدیگر بررسی شوند تا بتوان درباره قانونی یا غیرقانونی بودن عملیات ساختمانی تصمیم گرفت.


بدون دیدگاه